«Στέλλα κρατάω μαχαίρι», Παρθενώνας, Χούντα, συρτάκι, Μελίνα Μερκούρη, Ζορμπάς.. Θα αναρωτιέστε τι σχέση μπορεί να έχουν όλες αυτές οι λέξεις μεταξύ τους; Η απάντηση είναι μια... Μιχάλης Κακογιάννης.
Ο Μιχάλης Κακογιάννης γεννήθηκε στην Λεμεσό της Κύπρου, στις 11 Ιουνίου το 1921 κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής καταστροφής. Ο πατέρας του όντας αυστηρός είχε συγκεκριμένες βλέψεις για τον γιό του. Έτσι τον έστειλε στο κοσμοπολίτικο Λονδίνο για να ακολουθήσει τα χνάρια του και να σπουδάσει νομική. Αρχικά ο Μ.Κακογιάννης υπάκουσε και ακολούθησε τις βλέψεις που είχε για εκείνον ο πατέρας του αλλά όχι για πολύ διότι, εκτός από Νομική στο Λονδίνο σπούδασε υποκριτική και τραγούδι. Εκείνη την περίοδο έφτασε στο Λονδίνο ο 2ος παγκόσμιος πόλεμος αλλά ο Μ.Κακογιάννης συνέχισε την πορεία του χωρίς να αφήσει τις τότε «ακατάλληλες» συνθήκες να σταθούν εμπόδιο στην εξελιξή του. Έτσι το 1941 δίνει εξετάσεις και προσλαμβάνεται στην Ελληνική υπηρεσία του BBC και συνεργάζεται με διακεκριμένους καλλιτέχνες της εποχής εκείνης, όπως Νίκος Καζαντζάκης, Νάνος Βαλαωρίτης και πολλοί άλλοι(τεράστιες προσωπικότητες της δεκαετίας του 30΄) . Όταν λήγει ο πόλεμος και έχοντας κλείσει πλέον τα 28 του χρόνια, αποφασίζει να πραγματοποιήσει το μεγάλο του όνειρο και να γυρίσει στην Ελλάδα.
Το έργο του
Ο Μ.Κακογιάννης ξεκινάει την σκηνοθετική του καριέρα μετά από παρότρυνση του Δημήτρη Χορν, με την ταινία «Το Κυριακάτικο ξύπνημα» στην οποία πρωταγωνιστεί ο ιδιός ο Δ. Χορν με τη μετέπειτα γυναίκα του Έλλη Λαμπέτη. Χωρίς ιδιάιτερες γνώσεις αλλά χάρις την ευφυϊα, την ικανότητα και τους καλούς συνεργάτες του όχι μόνο κατάφερε να ολοκληρώσει την πρώτη του ταινία αλλά στέφθηκε και με τεράστια επιτυχία. ΟΙ επιτυχίες του δεν σταμάτησαν εκεί αλλά συνεχίστηκαν με άλλες ταινίες του.
«Το κορίτσι με τα μαύρα» η οποία προβλήθηκε στο εξωτερικό κάνοντας γνωστή την Ύδρα και κερδίζοντας τα βραβεία «Χρυσή σφαίρα καλύτερης ξένης ταινίας» στις Κάννες και παρόμοιο τίτλο στη Μόσχα.
Η «Στέλλα» όπου αναδεικνύει την Μελίνα Μερκούρη και προβάλλει ένα ανεξάρτητο πρότυπο γυναίκας πράγμα ανήκουστο για την εποχή και η οποία επίσης συμμετείχε επίσης στις Κάννες.
Ο βραβευμένος με 3 όσκαρ (φωτογραφίας, σκηνογραφίας και δεύτερου γυναικείου ρόλου) «Ζορμπάς» υποδυόμενος απο τον διάσημο Άντονι Κουιν που παρουσιάζει τον Ελληνισμό στο μεγαλείο του με μεγάλη ρελιστικότητα και αποτελει μεχρι σήμερα την καλύτερη διαφήμιση της Ελλάδας στο εξωτερικό. Για αυτό άλλωστε οι Έλληνες στο εξωτερικό ειναι γνωστοί ως ζορμπάδες και το αθάνατο «συρτάκι» με την μουσική του Μίκη Θεοδωράκη να πρωταγωνιστεί -μας ακολουθεί παντού.
Το ίδιο και η «Ηλέκτρα», με πρωταγωνίστρια την Ειρήνη Παπά, που φέρνει τον Ευριπίδη στην οθόνη και την Ελλάδα στην παγκόσμια ιστορία του κινηματογράφου.
Μέσα από τις ταινίες του ο Κακογιάννης δεν δείχνει μόνο το ταλέντο του αλλα αποτυπώνει και την τότε πραγματικότητα της Ελλάδας και παρουσιάζει τα έθιμα της εποχής. Από τις ταινίες του αναδεικνύονται καλλιτέχνες όπως η Έλλη Λαμπέτη, η Μελίνα Μερκούρη,η Ειρήνη Παπά, ο Γιώργος Φούντας και πολλοί άλλοι. Γεννιούνται όμως και μεγάλοι έρωτας σαν αυτόν του Δημήτρη Χορν και της Έλλης Λαμπέτη αλλά και της Μελίνας Μερκούρη με τον Julles Dassin (Ζυλ Ντασεν). Ο Κακογιάννης με τον ανατρεπτικό φακό του πολλές φορές διχάζει και προκαλεί αλλά κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει πως είναι ο άνθρωπος που έβγαλε τον Ελληνικό κινηματογράφο στο εξωτερικό.
Η πολιτική δράση
Ο Μ.Κακογιάννης ήταν έντονα πολιτικοποιημένος και δεν φοβήθηκε να πεί ποτέ την γνώμη του. Ήταν αυτός που ζήτησε απο τον Ωνάση να αποσύρει τα αεροπλάνα και τις επιχειρήσεις του απο την χούντα των συνταγματαρχών ετσι ώστε να ανατραπεί. Και ο ίδιος άνθρωπος προσέφερε τις υπηρεσίες του στον Robert Kennedy ο οποίος και δέχθηκε να τον βοηθήσει και να τον συμβουλεύει ο Μ.Κακογιάννης σε όλη του την προεδρική εκστρατεία με αντάλαγμα ο R.Kennedy να τον βοηθήσει να ανατρέψει τη χούντα. Δυστυχώς λίγο αργότερα δολοφονήθηκε. Και ίσως το πιο σημαντικό από όλα που συνδυάζει το έργο και την πολιτική δράση του μαζί είναι το ιστορικό ντοκυμαντέρ του Μ.Κακογιάννη για την εισβολή στην Κύπρο όπου παράτησε τα πάντα και με μία μόνο κάμερα γύρισε στη γενέτειρά του και αποτύπωσε την κατάσταση στην Κύπρο με τη μοναδική του σκηνοθετική ματιά. Τα Μ.Μ.Ε και η κοινή γνώμη συγκλονίζονται, συγκινούνται και ευαισθητοποιούνται από το ντοκυμαντέρ του Μ.Κακογιάννη.
Μικρά μυστικά…
-Κάτι που δεν γνωρίζουν πολλοί είναι πως ο Μ.Κακογιάννης υπήρξε απο την πρώτη στιγμη ερωτευμένος με την ΄Ελλη Λαμπετη χωρίς όμως πότε να το αποκαλύψει σε κανέναν, ούτε καν στην ίδια και χωρίς να το αφήσει να σταθεί ποτέ εμπόδιο στη κοινή τους πορεία-καριέρα.
-Επίσης στη δεύτερη ταινία του «Το κορίτσι με τα μαύρα» όταν οι συνεργάτες του μετά από έλεγχο της αστυνομίας συνελήφθησαν λόγω έλειψης αδειών εργασίας και οδηγήθηκαν για μια ημέρα στο κρατητήριο ο ίδιος απαίτησε να πάει μαζί τους αλλιώς δεν θα επέτρεπε να πάει κάνεις.
-Επιπλέον ο Μ.Κακογιάννης είναι ο άνθρωπος που εμπνεύστηκε και έπεισε την Ειρήνη Παπά να κουρέψει τα μαλλιά της κοντά και να αναδείξει έτσι πολύ περισσότερο το ρόλο της Ηλέκτρας στην ομώνυμη ταινία.
-Το γεγονός ότι ο Παρθενώνας φωταγωγείται κατα τη διάρκει της νύχτας οφείλεται στο Μ. Κακογιάννη,
-Στην ταινία του «Στέλλα» όλοι οι ειδικοί συμβούλεψαν τον Μ.Κακογιάννη να μην επιλέξει την Μ.Μερκούρη για τον ρόλο διότι την έκριναν ακατάλληλη για το φακό επειδή είχε μεγάλο στόμα αλλά ο ίδιος ακολούθησε το ενστικτό του.
-Η ονομασία από το γνωστό σε όλους μας συρτάκι προήλθε από έναν Γάλλο δημοσιογράφο που ενθουσιάστηκε από τον χορό.
-Ο διευθυντής φωτογραφίας Γουόλτερ Λάσαλι της ταινίας «Ζορμπάς» αφού πήρε σύνταξη γύρισε στην Κρήτη, εκεί ‘οπου γυρίστηκε η τανία και μέχρι και σήμερα μένει μόνιμα εκεί. Και το όσκαρ που είχε κερδίσει για την διεύθυνση φωτογραφίας στη ταινία το έχει χαρίσει σε μία τοπική ταβέρνα.
-Ο Άντονι Κουίν δυσκολευόταν να μάθει να χορεύει το «συρτάκι» και έτσι στην ταινία έκανε μόνο τα αρχικά βήματα και ύστερα ο Μ.Κακογιάννης έβαλε έναν συνεργάτη του να ολοκληρώσει τη σκηνή τραβώντας σε μακρινό πλάνο.
Ο Μ.Κακογιάννης καινοτόμος, ταλαντούχος, ανατρεπτικός, πολιτικοποιημένος συνεργάστηκε με τεράστιες προσωπικότητες και δεν συμβιβάστηκε ποτέ. Έγραψε ιστορία αλλά την άλλαξε κιόλας και επηρεάζει την Ελληνική πραγματικότητα μέσα από τα έργα του μέχρι και σήμερα.





















