Who is online

We have 230 guests online
27 Sep
Ανεζίνα Σολωμονίδου, «το πιο έντονο φαινόμενο που μπορεί να υπάρξει το 2012 θα είναι ή σεισμικό ή ηφαιστειακό»
 
Rate this item
(5 votes)

Το τέλος του κόσμου, εισβολή από εξωγήινη φυλή, φονικό τσουνάμι, σεισμοί, λιώσιμο των πάγων, ατομικός πόλεμος… Με μια λέξη: 2012. Πιο συγκεκριμένα, Δεκέμβρης του 2012. Ακόμα πιο συγκεκριμένα, η (παρά) φιλολογία και (παρά) φιλοσοφία διαφόρων σχετικά με το τέλος του κόσμου και της επερχόμενης καταστροφής του, βασιζόμενοι στην αποκρυπτογράφηση και μελέτη του ημερολογίου των Μάγια. Η Ανεζίνα Σολωμονίδου, γεωλόγος, δίνει τις απαντήσεις…

Το ημερολόγιο των Μάγια «τελειώνει» στις 21 Δεκεμβρίου του 2012. Δηλαδή συμπληρώνει το μεγάλο κύκλο των 13 baktun (13 κύκλους 144,000 ημερών) και ολοκληρώνεται. Κλείνει δηλαδή ένας κύκλος και ξεκινάει ένας καινούριος. Το τέλος μιας εποχής και η αρχή μιας νέας. Το θέμα που προκύπτει, ωστόσο, με το ημερολόγιο των Μάγια, είναι πως οι προβλέψεις του σταματάνε με το τέλος του κύκλου που συμπίπτει με την ημερομηνία 21 Δεκεμβρίου του 2012. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Ότι από εκεί και πέρα δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη. Αυτό βέβαια, έφτασε να μεταφράζεται ως το τέλος του κόσμου από διάφορους συγγραφείς και λάτρεις των θεωριών συνομωσίας. Το Hollywood είδε τη χήνα με τα χρυσά αυγά στο σχετικό θέμα και ξεκίνησε την παραγωγή ταινιών με βάση την εν λόγω ημερομηνία. Για εννέα χρόνια η επιτυχημένη σειρά «The X Files», βάσισε την «μυθολογία» της στην ίδια ημερομηνία, η οποία θα σημάνει την εισβολή εξωγήινης φυλής στον πλανήτη και την καταστροφή του ανθρώπινου είδους. Το αποτέλεσμα; Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και μεγάλη μερίδα του πληθυσμού να περιμένουν με μεγάλο ενδιαφέρον και αγωνία την επερχόμενη ημερομηνία. Από την άλλη, διάφορες θεωρίες καταστροφολογίας «μιλάνε» για φυσική καταστροφή του πλανήτη τον Δεκέμβρη του 2012. Άλλοι υποστηρίζουν ότι ο ίδιος ο άνθρωπος θα προκαλέσει το τέλος του. Τέλος υπάρχουν οι χιλιάδες θρησκευτικές θεωρίες και απόψεις σχετικά με το τέλος του κόσμου, τη Δευτέρα Παρουσία, τον Αντίχριστο και την αιώνια μάχη μεταξύ καλού και κακού. Όλες αυτές οι θεωρίες με τον έναν ή τον άλλον τρόπο κάνουν αναφορά στο 2012. Με τις πρόσφατες παγκόσμιες καταστροφές, σεισμούς και το φονικό τσουνάμι που έπληξαν τον κόσμο, οι καταστροφολόγοι και οι θεωρίες τους συνεχίζουν να αυξάνονται, καθιστώντας την 21η Δεκεμβρίου του 2012 μια από τις πιο πολυσυζητημένες ημερομηνίες.

Προσπαθώντας να συλλέξω πληροφορίες σχετικά με όλη αυτή την καταστροφολογία για το 2012 και να βρω απαντήσεις που θα έχουν κάποιο επιστημονικό αντίκρισμα και δεν θα εντοπίζονται «στριμωγμένες» σε μια σελίδα του Wikipedia, ήρθα σε επαφή με την Ανεζίνα Σολωμονίδου, υποψήφια διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Αστεροσκοπείου του Παρισιού.

Η 27χρονη Ανεζίνα κατάγεται από τη Μήλο, μεγάλωσε στον Κορυδαλλό και σπούδασε στο τμήμα Γεωλογίας και Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πατρών. Η καταγωγή της από τη Μήλο την «χάρισε» την κλίση της προς τη γεωλογία και ιδιαίτερα την ηφαιστειολογία. Η Μήλος βρίσκεται στο ελληνικό ηφαιστειακό τόξο, ένα σύμπλεγμα ηφαιστειακών νησιών (ηφαιστειογενείς ζώνες – ενεργή ηφαιστειότητα) που ξεκινούν από το Σουσάκι και καταλήγουν στη Κω, σχηματίζοντας ένα «τόξο» στο Αιγαίο. Παράλληλα, η αγάπη της για τον κινηματογράφο και ειδικά για την ταινία Contact την έκανε να ενδιαφερθεί για την αστροφυσική και την αστρονομία και μέσα από τις σπουδές της να βρει τρόπους να τα συνδυάσει.

Την ρώτησα προτού ξεκινήσουμε τη συνέντευξη αν σκέφτηκε ποτέ πως θα πιθανόν να αντιμετώπιζε δυσκολίες στην απορρόφησή της στην αγορά εργασίας και η απάντησή της, χωρίς δεύτερη σκέψη ήταν, «όχι, δεν το σκέφτηκα ποτέ».

Ακολούθησε κατεύθυνση ηφαιστειολογίας και κατόπιν έψαξε να βρει ένα μεταπτυχιακό που θα συνδύαζε την αστροφυσική και τη γεωλογία. Κανένα από τα τρία τμήματα Γεωλογίας στην Ελλάδα δεν διαθέτει τέτοιο πρόγραμμα που να συνδυάζει τη γεωλογία και τις πλανητικές επιστήμες. Την τελευταία χρονιά των σπουδών της στην Πάτρα παρακολούθησε το μοναδικό σχετικό μάθημα –που διδασκόταν, μάλιστα, για τελευταία φορά– με τίτλο: Πλανητική Γεωλογία.

Βρήκε το μεταπτυχιακό που την ενδιέφερε στο UCL University College London, έκανε αίτηση και αφού έγινε δεκτή, έκανε το Master της τη χρονική περίοδο 2007-2008. Δημοσίευσε την πτυχιακή της με θέμα ένα software μοντέλο για τις ηφαιστειακές εκρήξεις στον Τιτάνα (δορυφόρος του Κρόνου), το οποίο παρουσιάστηκε σε συνέδριο του Ελληνικού Γεωλογικού Οργανισμού, στο οποίο αργότερα κατέθεσε τη μελέτη της ως δημοσίευση. Στη συνέχεια συνέχισε τις σπουδές για διδακτορικό δίπλωμα συνδυάζοντας τη γεωλογία και την αστροφυσική, με θέμα τη «γεωλογική εφαρμογή σε ένα πλανητικό σώμα εκτός Γης αλλά μέσα στο ηλιακό μας σύστημα».

Συνέχισε να ασχολείται με τον Τιτάνα, ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πλανητικά σώματα στο ηλιακό μας σύστημα. Ο Τιτάνας έχει ατμόσφαιρα αζωτούχα, βασική προϋπόθεση για την ύπαρξη ζωής, καλύπτεται από πάγο σε ένα ποσοστό της τάξεως του 70%, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις να είναι ενεργός γεωλογικά ενώ εντοπίζονται και ενδείξεις προβιοτικής μορφής. Η Ανεζίνα Σολωμονίδου ασχολείται αυτό τον καιρό με τη διαχρονική εξέλιξη του Τιτάνα και του Εγκέλαδου (ένας ακόμη από τους 62 δορυφόρους του Κρόνου), το πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και τι συγκριτικά στοιχεία μπορούν να προκύψουν με τη Γη έτσι ώστε να δούμε και την εξέλιξη της Γης, μιας και τα δυο αυτά σώματα παρουσιάζουν μια μορφή της αρχαϊκής Γης.

Μιλήσαμε για τις θεωρίες καταστροφολογίας και πόσο πιθανά είναι όλα αυτά τα σενάρια, τα φυσικά και μη, βλέποντάς τα και εξηγώντας τα ακόμα -μέσα από τη δική της οπτική γωνία και γνώση- τόσο γύρω από την γεωλογία όσο και μέσα από την αστρονομία και αστροφυσική.

 

Μάγια! Υπάρχει κάτι χειροπιαστό σαν το ημερολόγιο των Μάγια;

Η καταγραφή των γεωλογικών φαινομένων είναι σα να πούμε ότι ο άνθρωπος ζει εκατό χρόνια και έχω καταγράψει μια ημέρα από τη ζωή του και μέσα από αυτή τη μια ημέρα να προσπαθήσω να υπολογίσω τι θα γίνει στο υπόλοιπο της ζωής του. Περιέχει μια αβεβαιότητα τεράστια. Είναι πολύ μικρό το χρονικό περιθώριο της παρατήρησης. Αν είχαμε ένα περιθώριο παρατήρησης 100 εκατομμυρίων χρόνων μπορούμε να πούμε ότι θα είχαμε μια βάσιμη υποψία για το τι μπορεί να επαναληφθεί. Αστρονομικά επίσης, οι Μάγια, έβλεπαν αυτό που ακριβώς βλέπουμε εμείς τώρα. Ό,τι υπολογισμούς μπορούμε να κάνουμε εμείς τώρα, τους ίδιους μπορούσαν να κάνουν και τότε. Αυτό, ασφαλώς, ήταν ιδιαίτερα σπουδαίο, καθώς δεν διέθεταν τα μέσα που έχουμε τώρα, ωστόσο, η εγκυρότητα των προβλέψεων του «ημερολογίου» για το μέλλον τίθεται εν αμφιβόλω.

Τι μπορείς να μας πεις σχετικά με την εν λόγω πλανητική συζυγία που υποστηρίζουν ερευνητές ότι θα λάβει χώρα τον Δεκέμβρη του 2012 και θα επηρεάσει τη Γη;

Πλανητικές συζυγίες (έστω ανάμεσα και σε δυο πλανήτες) έχουν υπάρξει στο παρελθόν, ακόμα και ανάμεσα σε πέντε πλανήτες το οποίο είναι εξίσου πιο δυνατό. Δεν συμβαίνει για πρώτη φορά και σίγουρα όχι για τελευταία.

Υπάρχει περίπτωση αυτή η συζυγία να προκαλέσει διάφορα φαινόμενα σε κάποιον πλανήτη;

Μπορεί να προκαλέσει, ναι, όχι όμως σε σημείο καταστροφής. Μπορεί να μεγεθύνει κάποια τάση που προϋπάρχει. Τα σεισμογενή ρεύματα είναι μια παράμετρος που επηρεάζεται από το μαγνητικό πεδίο. Μια πιθανή συζυγία επηρεάζει το μαγνητικό πεδίο καθότι όλα αυτά τα σώματα βρίσκονται σε κάποια τροχιά. Η τροχιά έχει ελκτικές και απωθητικές τάσεις. Μια συζυγία θα μπορούσε όχι να προκαλέσει σεισμικά φαινόμενα αλλά να τα εντείνει. Δηλαδή είναι σχεδόν απίθανο να γίνει πλανητική συζυγία το 2012 και εξαιτίας αυτής να γίνουν ισχυροί σεισμοί που θα καταστρέψουν έναν πλανήτη.

Εξωγενείς παράγοντες; Μετεωρίτες και άλλα σώματα που μπορεί όπως υποστηρίζουν κάποιοι να έρθουν σε σύγκρουση με τη Γη;

Η Γη είναι ίσως το πιο τυχερό πλανητικό σώμα, διότι οποιοδήποτε πετρώδες σώμα εισέλθει στην ατμόσφαιρά της (ανάλογα από την ταχύτητα και το μέγεθός του) καίγεται και καταστρέφεται στο ανώτερο τμήμα της. Η ατμόσφαιρα, δηλαδή, λειτουργεί ως προστατευτικός κλοιός.

Αυτό που συνέβη όμως με τους δεινοσαύρους διάφοροι υποστηρίζουν ότι μπορεί να συμβεί και με εμάς.

Πρώτα απ’ όλα ένας μετεωρίτης αυτού του μεγέθους θα γινόταν γνωστός, θα τον βλέπαμε γιατί θα παρατηρούσαμε μια τροχιά και μια κατεύθυνση προς τη Γη. Αλλά και πάλι η πυκνότητα και η σύσταση της ατμόσφαιρας ήταν πολύ διαφορετική απ’ ό,τι είναι τώρα. Η θεωρία για τους δεινοσαύρους, η επικρατέστερη πλέον, δεν αφορά έναν μετεωρίτη αλλά ένα υπερηφαίστειο το οποίο δημιούργησε μια πολύ μεγάλη ηφαιστειακή κολόνα νέφους, σαν πυρηνικής έκρηξης, και δημιούργησε ένα πρόσθετο στρώμα στην ατμόσφαιρα που απέτρεπε τις ηλιακές ακτίνες να μπουν μέσα στην ατμόσφαιρα και να κατευθυνθούν προς την επιφάνεια με αποτέλεσμα να μειωθεί σημαντικά η θερμοκρασία και να σημειώνεται έλλειψη τροφής, με αποτέλεσμα να παγώσουν και να πεθάνουν.

Ποια η γνώμη σου για τις θεωρίες περί καταστροφικών σεισμών; Μπορεί να προβλεφθεί ένας σεισμός η όχι;

Μπορούμε να τον προβλέψουμε απλώς δεν είναι απόλυτα τα μέσα, δηλαδή για παράδειγμα, ο σεισμός που προκάλεσε το τσουνάμι ήταν αναμενόμενος αλλά δεν ήταν προβλεπόμενος. Μπορείς να υποθέσεις πότε μπορεί να γίνει ένας σεισμός αλλά η ουσία της πρόβλεψης είναι να βρεις τη χρονική στιγμή. Δηλαδή υπήρχε τεκτονική δραστηριότητα στην περίπτωση της Ιαπωνίας αλλά δεν μπορούσαν να προβλέψουν τη χρονική στιγμή.

Υπάρχει περίπτωση να γίνει σεισμός τέτοιου μεγέθους ώστε να προκαλέσει παγκόσμια καταστροφή;

Μπορεί να γίνει αλλά δεν προβλέπεται για μια μεγάλη γεωλογική περίοδο, πολλά χρόνια από τώρα.

Τσουνάμι;

Προκαλείται από σεισμικές τάσεις οπότε αν μπορείς να προβλέψεις τον σεισμό αντίστοιχα προβλέπεις και το τσουνάμι.

Ηφαίστεια;

Στα ηφαίστεια είναι ακόμα πιο εύκολη η πρόβλεψη.

 

Υπάρχει το ηφαίστειο του Yellowstone ηφαίστειο που οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι σε περίπτωση που εκραγεί, θα δημιουργηθεί ένα πραγματικά τεράστιο κύμα.

Μπορούμε να προβλέψουμε μια χρονική περίοδο που να σε διασφαλίζει από αυτό, διαθέτουμε δε ηφαιστειακά μοντέλα που το κάνουν αυτό, ενώ σε αντίθεση με τον σεισμό που βρίσκεται μέσα στο φλοιό, τα ηφαίστεια δίνουν σημεία: νέφη και άλλες παραμέτρους που μπορείς να υπολογίσεις έτσι την ενεργότητα του ηφαιστείου. Με βάση τα όσα γνωρίζουμε δεν προβλέπεται κάτι για το 2012, τουλάχιστον όχι κάτι μεγαλύτερο από ότι έχουμε δει μέχρι τώρα. Η σύγχρονη παρατήρηση λέει αυτό, τώρα τι μπορεί να γίνει αύριο…

Οι πάγοι;

Οι πάγοι είναι ένα φαινόμενο που ερμηνεύεται γεωλογικά. Ναι μεν διανύουμε μια περίοδο όπου σημειώνεται μια έξαρση εξαιτίας του σύγχρονου τρόπου ζωής, ωστόσο γενικά ο πλανήτης βρίσκεται σε μια μεσοθερμή κατάσταση. Δηλαδή έχουμε φύγει πλέον από το ice age και κατευθυνόμαστε προς τη μέση, με δεδομένο πως ο γεωλογικός χρόνος είναι επαναλαμβανόμενος. Είναι σαν την περίοδο ενός έτους. Έχεις χειμώνα, ένα χρόνο μετά θα έχεις πάλι χειμώνα. Εμείς βρισκόμαστε στη μεσοπαγετώδη περίοδο. Υπάρχουν ήδη αλλαγές και είναι έντονο το φαινόμενο αλλά όχι σε σημείο που μπορούμε να πούμε ότι θα εξαλειφτεί η ζωή.

2012 λοιπόν.

Κατά τη γνώμη μου το πιο έντονο φαινόμενο που μπορεί να υπάρξει θα είναι ή σεισμικό ή ηφαιστειακό. Θα είναι φαινόμενο που δεν θα έχεις ενδείξεις, γιατί κακά τα ψέματα το εσωτερικό του πλανήτη είναι όντως άγνωστο και βασιζόμαστε σε μοντέλα. Όσο υπάρχουν ενδείξεις μπορεί να υπάρξει και πρόληψη και μέσω της πρόληψης η άμεση μείωση της επικινδυνότητας οποιουδήποτε φαινομένου.

Πέρα από τα φυσικά φαινόμενα, αν περάσουμε στα πλαίσια της «επιστημονικής φαντασίας» και στα εν λόγω σενάρια, πόσο πιθανή είναι η ύπαρξη εξωγήινης ζωής;

Πιστεύω ότι υπάρχει κάποιου είδους εξωγήινης μορφής αλλά όχι στη μορφή που φανταζόμαστε ή στη μορφή που μας έχει δείξει η επιστημονική φαντασία. Αν είναι ανεπτυγμένη μορφή θα βρίσκεται εκτός του ηλιακού μας συστήματος και θα είναι διαφορετική απ’ ό,τι έχουμε φανταστεί εμείς με βάση το τι γνωρίζουμε. Η ανθρώπινη ζωή βασίζεται στον άνθρακα. Υπάρχουν πολλές πιθανότητες η εξωγήινη ζωή να βασίζεται σε κάποιο άλλο στοιχείο που θα διαφοροποιεί τη δομή του, για παράδειγμα στο αρσενικό.

Μπορεί μια τέτοια μορφή ζωής να έχει αναπτυχθεί τόσο ώστε να είναι ικανή για να έρθει σε επαφή με εμάς;

Προς το παρόν από τις έρευνες που έχουν γίνει στο ηλιακό μας σύστημα, γιατί αυτό μπορούμε να προσεγγίσουμε, όχι, δεν υπάρχει καμία περίπτωση, γιατί δεν μιλάμε για νοήμων ζωή. Ως παρατηρητές βλέπουμε αυτά που καταλαβαίνουμε, μπορεί να υπάρχει κάτι σε άλλο ηλιακό σύστημα που εμείς δεν το γνωρίζουμε.

Αν κοιτάξουμε στο παρελθόν υπάρχουν οι θεωρίες καταστροφολογίας για πολιτισμούς που χάθηκαν εν μια νυκτί. Πόσο πιθανό είναι να συμβεί κάτι παρόμοιο;

Υπάρχει το παράδειγμα του μινωικού πολιτισμού, που καταστράφηκε από την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης, καθώς επίσης και η  θεωρία της Παγγαίας, όταν όλες οι ήπειροι ήταν ενωμένες και διαχωρίστηκαν από γεωλογικά φαινόμενα. Δεν προβλέπεται, ωστόσο, κάτι παρόμοιο και τέτοιου μεγέθους στους καιρούς μας.

Τέλος, ας μιλήσουμε για τον ανθρώπινο παράγοντα. Πόσο πιστεύεις ότι είναι ικανός ο άνθρωπος να επηρεάσει ή και να καταστρέψει τον κόσμο όπως τον ξέρουμε;

Σε περίπτωση πυρηνικής έκρηξης, είναι ικανός για καταστροφή τόσο μεγάλη ώστε να εξαλειφτεί ο άνθρωπος και κατά ένα μεγάλο ποσοστό να μην μπορέσει ποτέ η Γη να επιστρέψει στην αρχική της μορφή ή στη μορφή που έχει τώρα. Ουσιαστικά ήδη υπάρχει μεγάλη καταστροφή για να μπορέσει να βρεθεί η Γη στη κατάσταση που θα ήταν αν εξελισσόταν φυσικά. Περισσότερο πράσινο, αποθέματα νερού και άλλα έχουν αλλάξει πάρα πολύ λόγω επιρροής του ανθρώπου στα ύδατα, στα κοιτάσματα κ.α.

 

Σε περίπτωση που επέλθει μια τέτοια καταστροφή, πόσο πιθανή είναι η μετοίκηση σε άλλους πλανήτες;

Κάποια στιγμή η Γη θα σταματήσει να παρέχει πρώτες ύλες. Ακόμα και αν δεν αποτελεί αφιλόξενο κόσμο λόγω ατμόσφαιρας και άλλων συνθηκών, σίγουρα η έλλειψη βασικών υλών, όπως το νερό, το πετρέλαιο κ.α. καθώς και το πρόβλημα του υπερπληθυσμού θα καταστήσουν αναγκαία την ανακάλυψη ή ακόμα και «δημιουργία» σωμάτων ικανών να φιλοξενήσουν τον άνθρωπο. Η απαιτούμενη τεχνολογία μπορεί να μην υπάρχει ακόμα στην πλήρη μορφή της αλλά η ύπαρξη «γήινων» περιβαλλόντων στη γειτονιά μας, όπως είναι ο Τιτάνας ή η Ευρώπη (δορυφόροι του Δία) αλλά και εξωπλανήτες που είναι επίκεντρο των τωρινών μελετών, αποτελούν μελλοντικούς στόχους για τη διαδικασία μετοίκησης του ανθρώπου σε άλλα πλανητικά σώματα πέρα της Γης.

Αν θα μπορούσες να ζήσεις σε κάποια γεωλογική περίοδο, ποια θα ήταν αυτή και γιατί;

Αν και όλες οι γεωλογικές περίοδες είναι ενδιαφέρουσες για διαφορετικούς λόγους και ίσως ένα γρήγορο πέρασμα σε όλες από αυτές θα ήταν το μεγαλύτερο δώρο για ένα γεωλόγο, θα επέλεγα το Προκάμβριο, μια περίοδος που ξεκινά με το σχηματισμό της Γης (4.600 – 570 εκ. έτη πριν).

Ποιόν πλανήτη θα ήθελες να εξερευνήσεις;

Δυσκολεύομαι πολύ να απαρνηθώ αυτόν που εξερευνώ τώρα! Αν και δεν είναι πλανήτης και είναι δορυφόρος, οι πρόσφατες ανακαλύψεις τον εξισώσουν σε ενδιαφέρον με ευκολία με οποιοδήποτε πλανήτη του Ηλιακού μας Συστήματος. Και αναφέρομαι στον Τιτάνα φυσικά.

Το 2012 αρχίζει να καταρρίπτεται σιγά σιγά μέσα από το επιστημονικό πρίσμα. Μπορεί έως ένα βαθμό να γίνονται προβλέψεις για τα φυσικά φαινόμενα αλλά ακόμα και για εκείνα όσα το επιστημονικό μάτι δεν μπορεί να «δει», τα όσα γνωρίζουμε μέχρι στιγμής απορρίπτουν βάσιμα όποια θεωρία και υπόθεση καταστροφολογίας. Μέχρι στιγμής η Γη αλλά και το σύμπαν μας «δείχνουν» ότι η 21η Δεκεμβρίου του 2012 θα είναι απλά άλλη μια απλή ημερομηνία.

Παρά του ότι οι επιστημονικές μετρήσεις μπορούν να προβλέψουν, να αναλύσουν και να απορρίψουν σενάρια φαντασίας και μη, σχετικά με το τέλος του κόσμου από φυσικά ή όχι φαινόμενα, όσον αφορά τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, ένα ερώτημα παραμένει. Ποιος ο λόγος, το ερέθισμα, με βάση το οποίο ο άνθρωπος ενδιαφέρεται τόσο πολύ για σχετικά σενάρια καταστροφής του σε βαθμό να αποκτάνε τα σενάρια αυτά τόση μεγάλη έκθεση και να γίνονται θέματα συζήτησης σχεδόν από όλους; Αν η ίδια η επιστήμη μπορεί να εξηγήσει τις υποθέσεις περί καταστροφολογίας, ίσως θα πρέπει να στραφούμε και πάλι στην επιστήμη για να εξηγήσουμε τους λόγους που το ανθρώπινο είδος, ο ανθρώπινος νους, «διψάει» για τέτοιου είδους σενάρια.

Δεν είναι η πρώτη φορά που μεγάλη μερίδα ανθρώπων ταυτίζονται με μια χρονική περίοδο που σύμφωνα με διάφορες πηγές σημαίνει το τέλος του κόσμου. Ήταν το 1995, και πάλι η 21η Δεκεμβρίου ήταν η επίμαχη ημερομηνία, όταν η Marian Keech και οι Seekers πίστεψαν ότι μετά από ένα καταστροφικό σεισμό θα ανυψώνονταν στα ουράνια και θα μεταφερόντουσαν έξω από τον πλανήτη για να σωθούν. Οι ψυχολόγοι τότε είδαν σε αυτή τη περίπτωση μια ευκαιρία για να τεστάρουν τη cognitive dissonance θεωρία τους (αντιπαράθεση απόψεων). Έτσι «γεννήθηκε» το βιβλίο “When Prophecy Fails” όπου αναλύεται η θεωρία της αντιπαράθεσης των απόψεων. Οι άνθρωποι μπορούν να έχουν συγκρουόμενες απόψεις και πιστεύω μέσα τους και να τα ακολουθούν με ζήλο, ανεξάρτητα την «κόντρα» που δημιουργείται μέσα τους. Για παράδειγμα στην εν λόγω περίπτωση των Seekers, όταν έφτασε η 21η Δεκεμβρίου και η πραγματικότητα αποδείχτηκε διαφορετική από αυτό που πίστευαν, η πίστη τους ήρθε σε αντιπαράθεση με αυτό που συνέβαινε. Παρόλα αυτά όμως, το γκρουπ όχι μόνο δεν σταμάτησε να πιστεύει στην ανύψωσή τους αλλά άρχισε να προσηλυτίζει περισσότερο κόσμο και να χτίζει τα θεμέλια γύρω από αυτή την πίστη. Ίσως για αυτόν τον λόγο οι περισσότερες θρησκείες δεν αναφέρουν συγκεκριμένες ημερομηνίες κάπου στο μέλλον όπου επέρχεται η σωτηρία γιατί πολύ απλά φοβούνται την «κόντρα» που θα δημιουργηθεί στο μυαλό των πιστών.

Η σύγκρουση αυτή συμβαίνει ακόμα και σε καθημερινά θέματα. Για παράδειγμα, το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία και έχουν γίνει εκατομμύρια έρευνες σχετικά με τον καρκίνο του πνεύμονα και τα χιλιάδες άλλα προβλήματα που προκαλεί. Παρά το ότι ο κόσμος γνωρίζει τις βλαβερές συνέπειες, αρνείται να κόψει το κάπνισμα. Κάπως έτσι συμβαίνει και με τις θεωρίες καταστροφολογίας. Η cognitive dissonance θεωρία είναι το ερέθισμα που ωθεί τον άνθρωπο να έχει τη μανία να ψάχνει το τέλος του και να δημιουργεί ψευδής υποθέσεις και ημερομηνίες. Ίσως επειδή με αυτό τον τρόπο κρατάει ζωντανή τη θεωρία ή ίσως επειδή με τον τρόπο αυτό έρχεται σε εσωτερική σύγκρουση.

Ακόμα και αν αφαιρέσουμε όμως όλα τα παραπάνω, μπορούμε απλά να στραφούμε σε έναν ακόμη πιο απλό λόγο: η κοινή γνώμη και ο ανθρώπινος νους πρέπει να απασχολούνται με προβλήματα τα οποία δεν μπορούν να εμποδίσουν όπως το τέλος του κόσμου, με προβλήματα πέρα από τον ανθρώπινο έλεγχο, ώστε να αποσπάται ο προβληματισμός του και το ενδιαφέρον του από τα μικρά, καθημερινά προβλήματα που τον απασχολούν.

Το αν θα βρεθούμε αντιμέτωποι με το “When Prophecy Fails: Part Three” (το δεύτερο μέρος ήταν με τη χιλιετία) ή αν οι υπολογισμοί και οι προβλέψεις του ανθρώπου θα πέσουν έξω ή αν τελικά η Μάγια είχαν δίκιο, θα αποδειχτεί σε λίγο καιρό όταν θα ξημερώσει η 21η Δεκεμβρίου του 2012. Μέχρι του χρόνου τότε, το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να περιμένουμε.




φωτογραφίες